İnsan Hakları Kararlarının Uygulanması, Yeniden Yargılama ve Giderim

Uluslararası Hukuk ve Yabancılar Hukuku

İhlal tespitinin kâğıt üzerinde kalmaması için kararın gereklerine uygun ve etkili giderim yollarını takip ediyoruz.

İnsan hakları yargılamasının amacı yalnızca bir hakkın ihlal edildiğini tespit etmek değil, ihlali ve doğurduğu sonuçları mümkün olduğunca ortadan kaldırmaktır. Bu nedenle ihlal kararından sonra yeniden yargılama, tazminat, idari işlem tesis edilmesi veya başka bireysel tedbirlerin alınması gerekebilir.

Anayasa Mahkemesi kararları yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamları, gerçek ve tüzel kişileri bağlar. İhlalin bir mahkeme kararından kaynaklandığı ve yeniden yargılama yapılmasına hükmedildiği durumlarda ilgili mahkemenin, Anayasa Mahkemesinin belirlediği ihlali ve sonuçlarını giderecek biçimde hareket etmesi gerekir. Yeniden yargılama, uyuşmazlığın olağan biçimde baştan incelenmesinden ziyade tespit edilen ihlalin giderilmesine yönelik özel bir süreçtir.

Kesinleşen AİHM kararları da ilgili devlet bakımından bağlayıcıdır. Adil tatminin ödenmesi kararın icrasının bir parçası olmakla birlikte tek başına her zaman yeterli değildir. İhlalin niteliğine göre yeniden yargılama, hukuka aykırı işlemin sonuçlarının kaldırılması ve başka bireysel veya genel tedbirlerin alınması gerekebilir. AİHM kararlarının icrası Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından denetlenir.

Uçar & Zanbak Hukuk ve Danışmanlık; ihlal kararının gereklerini ve uygun giderim yollarını belirlemekte, yeniden yargılama ve tazminat süreçlerini yürütmekte, kararın ilgili makamlarca uygulanmasını ve gerektiğinde uluslararası icra sürecini takip etmektedir.

Hizmet Kapsamımız

Anayasa Mahkemesi Kararları ve Yeniden Yargılama

Anayasa Mahkemesinin ihlal kararının incelenmesi, yeniden yargılamanın kapsamının belirlenmesi, ilgili mahkemeye başvurulması ve ihlalin kararın gerekçesine uygun biçimde giderilmesi sürecinin takip edilmesi.

AİHM Kararları ve İç Hukukta Giderim

Kesinleşen AİHM kararının gerektirdiği bireysel tedbirlerin belirlenmesi; koşulları oluştuğunda ceza, hukuk veya idari yargılama bakımından yeniden yargılama ve diğer iç hukuk yollarına başvurulması.

Tazminat ve Adil Tatmin Süreçleri

Anayasa Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat ile AİHM’in belirlediği adil tatmin tutarlarının ödenmesi, gecikme faizi ve diğer mali sonuçların takip edilmesi; ayrıca başvurulabilecek tazminat yollarının değerlendirilmesi.

Bireysel ve Genel Tedbirler

İhlalin sonuçlarının başvurucu bakımından ortadan kaldırılması için gerekli idari ve yargısal işlemlerin belirlenmesi; benzer ihlallerin önlenmesine yönelik mevzuat, uygulama ve kurumsal değişikliklerin kararın icrası bakımından değerlendirilmesi.

Uygulanmayan Kararlar ve İcra Takibi

İhlal kararının hiç uygulanmaması, eksik veya gecikmeli uygulanması ya da aynı ihlalin sürdürülmesi hâlinde başvurulabilecek iç hukuk yollarının belirlenmesi; AİHM kararları bakımından Bakanlar Komitesi önündeki icra sürecinin ve gerekli bildirimlerin takip edilmesi.

Sık Sorulan Sorular

İhlal kararı verilmesi ihlalin sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldırır mı?

Her zaman değil. İhlalin niteliğine göre yeniden yargılama yapılması, tazminat ödenmesi, idari bir işlemin geri alınması veya başka bireysel tedbirlerin uygulanması gerekebilir. Kararın gerekleri somut olayın koşullarına göre belirlenir.

İhlal kararından sonra yeniden yargılama yapılması zorunlu mudur?

Anayasa Mahkemesi ihlalin ve sonuçlarının yeniden yargılama yoluyla giderilmesine karar vermişse ilgili mahkemenin bu kararı uygulaması gerekir. AİHM kararlarında ise yeniden yargılama imkânı, ihlalin niteliği ve ilgili usul kanunlarında öngörülen koşullar çerçevesinde değerlendirilir.

Tazminat ödenmesi kararın uygulanması için yeterli midir?

İhlalin yalnızca maddi veya manevi zarar doğurduğu bazı durumlarda tazminat yeterli giderim sağlayabilir. Ancak devam eden mahkûmiyet, hukuki statü kaybı veya sonuçları süren bir idari işlem söz konusuysa tazminatın yanında başka bireysel tedbirlerin de alınması gerekebilir.

İhlal kararı uygulanmazsa ne yapılabilir?

Kararın uygulanmaması yeni bir hak ihlaline yol açabilir. Somut olaya göre ilgili makamlara başvuru, yeniden bireysel başvuru veya tazminat talebi gündeme gelebilir. AİHM kararları bakımından uygulamadaki eksiklikler Bakanlar Komitesinin icra denetimi sırasında da ileri sürülebilir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için bizimle iletişime geçiniz.

İnsan Hakları Kararlarının Uygulanması, Yeniden Yargılama ve Giderim alanında desteğe mi ihtiyacınız var?

Sorularınızı sormak veya hukuki süreçlerinizi başlatmak için bize yazın.

Hemen Danışın Tüm Çalışma Alanları